03-02-2022

Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου (1825 – 1826)

Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου κράτησε έναν ολόκληρο χρόνο. Στην αρχή οι πολιορκημένοι κατάφερναν να αντιμετωπίζουν τις επιθέσεις των Οθωμανών. Ο Μιαούλης κατάφερνε να σπάει τον αποκλεισμό από τη θάλασσα και να εφοδιάζει το Μεσολόγγι με τρόφιμα.

Το Δεκέμβριο του 1825 φτάνει στο Μεσολόγγι ο στόλος και ο στρατός του Ιμπραήμ. Η κατάσταση στο Μεσολόγγι έχει γίνει απελπιστική.

Οι Μεσολογγίτες μετά από τον στενό αποκλεισμό από τους Τουρκοαιγυπτίους, την αδυναμία της κυβέρνησης να βοηθήσει και την αποτυχία του Μιαούλη να σπάσει τον αποκλεισμό αποφασίζουν να επιχειρήσουν έξοδο ανάμεσα από το εχθρικό στρατόπεδο. Η έξοδος έγινε τον Απρίλιο του 1826.  Ο αιφνιδιασμός που περίμεναν οι Μεσολογγίτες δεν πέτυχε γιατί οι Τουρκοαιγύπτιοι είχαν ενημερωθεί για την έξοδο.

Η θυσία του Μεσολογγίου,  πλημμύρισε τους άλλους Έλληνες και τους Ευρωπαίους με αισθήματα θαυμασμού.

1η Φάση της πολιορκίας:
Από τον Απρίλιο ως το Δεκέμβριο του 1825 κράτησε η πρώτη φάση της πολιορκίας, και στο διάστημα αυτό οι Τούρκοι έφτασαν σε απόσταση μερικών δεκάδων μέτρων από το τείχος.
Μια ισχυρή επίθεση του Κιουταχή στις 21 Ιουλίου 1825 απέτυχε και τρεις μέρες αργότερα μια ελληνική νυκτερινή αντεπίθεση προκάλεσε σοβαρότατες απώλειες στο τουρκικό στρατόπεδο. Στο μεταξύ ελληνικά πλοία είχαν διασπάσει το θαλάσσιο αποκλεισμό και είχαν εφοδιάσει τους πολιορκουμένους με τροφές και πολεμοφόδια, ενώ στις αρχές Αυγούστου η άμυνα του Μεσολογγίου ενισχύθηκε με 1500 ακόμα άντρες. Μετά τις άκαρπες επιθέσεις του ο Κιουταχής αποσύρθηκε στις γύρω υπώρειες και κατά διαστήματα βομβάρδιζε την πόλη, χωρίς όμως την ασφυκτική πίεση των πρώτων μηνών.2η Φάση της πολιορκίας:
Το Δεκέμβριο του 1825 άρχιζε η δεύτερη φάση της πολιορκίας όταν ο Ιμπραήμ έφτασε στο Μεσολόγγι με ισχυρή δύναμη (10.000 άνδρες), αποφασισμένος να το καταλάβει. Μετά την απόρριψη από τους πολιορκούμενους της πρότασής του για παράδοση, η πολιορκία έγινε στενότερη και από το Φεβρουάριο οι πολιορκούμενοι πιέζονταν από τις επιθέσεις των Αιγυπτίων και από την πείνα. Τα νησάκια της λιμνοθάλασσας, προπύργια του Μεσολογγίου, έπεσαν στα χέρια του εχθρού, εκτός από την Κλείσοβα, που η νίκη των Ελλήνων υπήρξε θριαμβευτική. Οι πολιορκούμενοι μάταια περίμεναν την ενίσχυσή τους από το Ναύπλιο, και η προσπάθεια του ελληνικού στόλου να λύσει την πολιορκία από τη θάλασσα αποδείχτηκε αδύνατη. Μόνη λύση μέσα σε αυτές τις συνθήκες, που διαρκώς χειροτέρευαν, απέμεινε η έξοδος.Η ΕΞΟΔΟΣ
Οι πολιορκημένοι, απελπισμένοι πια, πήραν την οριστική απόφαση να επιχειρήσουν έξοδο τη νύχτα της 10ης Απριλίου προς την 11η, Κυριακή των Βαΐων, και ειδοποίησαν σχετικά τους Έλληνες του στρατοπέδου της Δερβέκιστας να προσπαθήσουν να φέρουν αντιπερισπασμό στους Τούρκους. Αποφάσισαν να σκοτώσουν όλους τους αιχμαλώτους, καθώς και τα γυναικόπαιδα για να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων. Ενώ η πρώτη απόφαση πραγματοποιήθηκε, τη δεύτερη απέτρεψε ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ. Οι ασθενείς και τραυματισμένοι μεταφέρθηκαν στα πιο οχυρά σπίτια και εκεί να πεθάνουν πολεμώντας. Το μεσημέρι της 10ης Απριλίου καταρτίστηκε το σχέδιο και το δειλινό άρχισαν όλοι να μαζεύονται στις προσδιορισμένες θέσεις. Κατά τις 6.30 ακούστηκε επάνω στο Ζυγό η ομοβροντία του ελληνικού επικουρικού σώματος, που είχε φθάσει από τη Δερβέστικα. Όταν νύχτωσε οι περισσότεροι της φρουράς είχαν βγει έξω από την πόλη και περίμεναν το σύνθημα του ξεκινήματος. Το σχέδιό τους όμως προδόθηκε και οι Τουρκοαιγύπτιοι άρχισαν να τους κτυπούν με πυκνά πυρά κανονιών και τουφεκιών. Τελικά οι Έλληνες αποφάσισαν να κινηθούν’ όρμησαν οι άνδρες των δύο πρώτων σωμάτων με τα γιαταγάνια και τα σπαθιά τους επάνω στις εχθρικές γραμμές. Καμιά δύναμη δεν ήταν ικανή να αναχαιτήσει το χείμαρρο εκείνο των απελπισμένων. Ο καθένας τους κοίταζε πως να ανατρέψει τα εμπόδια που βρίσκονταν μπροστά του και να περάσει. Εκείνη τη στιγμή ακούστηκε από το τρίτο σώμα των γυναικοπαίδων η φωνή «οπίσω, οπίσω, μωρέ παιδιά!» και αποχωρίστηκαν μερικοί από τα δύο πρώτα σώματα. Η σύγκρουση ήταν φονικότατη. Οι Έλληνες ανατρέπουν όποιον βρουν μπροστά τους και προχωρούν αφήνοντας πίσω πολλούς νεκρούς. Την πορεία τους συνόδευσαν δύο εκρήξεις από την πόλη. Η πρώτη από την έκρηξη των υπονόμων και η άλλη από την ανατίναξη της πυριτιδαποθήκης με τον ηρωικό Χρήστο Καψάλη. Οι Έλληνες είχαν απώλειες και από τους κρυμμένους στα διάφορα υψώματα και τις χαράδρες Αλβανούς. Μολαταύτα αντιμετώπιζαν με σταθερότητα τον αόρατο εχθρό.
Είχε αρχίζει να γλυκοχαράζει η Κυριακή των Βαΐων, όταν η μάχη έπαψε. Εκεί επάνω μόνο, στην κορυφή του Ζυγού, μπόρεσαν να αναπνεύσουν λίγο ελεύθερα. Από τους 3000 στρατιωτικούς που πήραν μέρος στην έξοδο, μόνο 1300 σώθηκαν. οι υπόλοιποι 1700 σκοτώθηκαν στις συμπλοκές της εξόδου. Από τις γυναίκες, 13 μόνο Σουλιώτισσες σώθηκαν και από τα παιδιά τρία ή τέσσερα. Οι απώλειες των Τουρκοαιγυπτίων υπολογίστηκαν σε 5000. Τη ντροπή του ελληνικού εμφυλίου πολέμου εξαγνίζει η θυσία μιας πόλης και των αγωνιστών της.Η θυσία του Μεσολογγίου, που επί 12 ολόκληρους μήνες αντιστάθηκε ηρωικά, προώθησε το ελληνικό ζήτημα, όσο καμιά άλλη ελληνική νίκη: πλημμύρισε τους άλλους Έλληνες και τους Ευρωπαίους με αισθήματα θαυμασμού για τους άνδρες της φρουράς του και τον ηρωικό πληθυσμό του Μεσολογγίου. Πραγματικά σπάνια συναντά κανείς στις σελίδες της ιστορίας παραδείγματα παρόμοιας υπεράνθρωπης ψυχικής αντοχής. Οι φλόγες του Μεσολογγίου θέρμαναν τις καρδιές των πολιτισμένων λαών και τους ξεσήκωσαν σε μια αληθινή σταυροφορία για την απελευθέρωση του ελληνικού έθνους.«Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι» Δ. ΣΟΛΩΜΟΣ
πηγή : http://www.e-logistiki.gr/mesologgi.html

01-02-2022

Μαθήματα Τρίτης 1/2

Γλώσσα:

  1. έκθεση: Το χιόνι

  2. Βιβλίο εργασιών: σ. 58, άσκηση 8, σ. 60, άσκ. 10, 11

Μαθηματικά: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΑΝΑΛΟΓΑ ΠΟΣΑ

Φυσική:

Φως και χρώματα

Ιστορία:

Το τουρκοαιγυπτιακό σχέδιο (1824 – 1825) – ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο

Αφού δεις την παρουσίαση του μαθήματος στην ιστοσελίδα, διάβασε το φυλλάδιο: Το τουρκοαιγυπτιακό σχέδιο – Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο

31-01-2022

Το τουρκοαιγυπτιακό σχέδιο (1824 – 1825) – ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο

Ο σουλτάνος αναγκάστηκε να ζητήσει βοήθεια από τον σουλτάνο της Αιγύπτου Μωχάμετ Άλυ για να αντιμετωπίσει τους Έλληνες. Το κοινό τους σχέδιο προέβλεπε τα εξής:

 

Οι αιγυπτιακές δυνάμεις με αρχηγό τον Ιμπραήμ θα επιχειρούσαν στο νότιο Αιγαίο (Κρήτη, Κάσο) και την Πελοπόννησο, ενώ οι τουρκικές δυνάμεις στο βόρειο Αιγαίο και στη Στερεά. Στο τέλος, Τούρκοι και Αιγύπτιοι, θα χτυπούσαν τα νησιά και όσες περιοχές παρέμεναν επαναστατημένες.

 

– Το ελληνικό ναυτικό δεν μπόρεσε να αντιδράσει στις επιχειρήσεις των Τουρκοαιγυπτίων λόγω του εμφύλιου πολέμου και οι Αιγύπτιοι κινήθηκαν ανενόχλητοι εναντίον της Κρήτης και της Κάσου. Ταυτόχρονα, οι Τούρκοι επιτίθενται και καταστρέφουν τα Ψαρά (1824).

Ο ελληνικός στόλος ανοίγεται  στο Αιγαίο και έτσι καταφέρνει  να αντιμετωπίσει τις τουρκικές επιθέσεις στη Σάμο. Στην ναυμαχία του Γέροντα (1824) ο ελληνικός στόλος, με ναύαρχο τον Μιαούλη, αντιμετώπισε νικηφόρα τον ενωμένο τουρκοαιγυπτιακό στόλο. Ο τουρκοαιγυπτιακός στόλος αποσύρεται σε ασφαλές μέρος και το σχέδιό του στη θάλασσα αποτυγχάνει.

– Ο Ιμπραήμ αποβίβασε τον στρατό του στην Πελοπόννησο το 1825. Οι Έλληνες δεν μπόρεσαν να τον εμποδίσουν επειδή ήταν διαιρεμένοι από τον εμφύλιο πόλεμο. Ο Κολοκοτρώνης και άλλοι οπλαρχηγοί ήταν φυλακισμένοι. Ο υπουργός Εσωτερικών Παπαφλέσσας πρότεινε την αποφυλάκισή τους.

Ο ίδιος συγκέντρωσε στρατό και οχυρώθηκε στο Μανιάκι της Μεσσηνίας για να αντιμετωπίσει τον Ιμπραήμ.

Στη μάχη που δόθηκε σκοτώθηκε ο ίδιος και όλοι του οι άνδρες, δίνοντας ένα υψηλό παράδειγμα αυτοθυσίας.

 

 

 

 

 

Το φίλημα του Ιμπραήμ στο νεκρό Παπαφλέσσα. Λάδι. Ανδρ. Γεωργιάδη.

 

–  Μετά τη μάχη στο Μανιάκι, η κυβέρνηση έδωσε γενική αμνηστία. Διορίζει τον Κολοκοτρώνη αρχιστράτηγο.

Ο Ιμπραήμ καταφέρνει να καταλάβει την Τριπολιτσά και κατευθύνεται προς το Ναύπλιο.

Στην πορεία του για το Ναύπλιο αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά, από τον Υψηλάντη.

Ο Κολοκοτρώνης καταλαβαίνει πως δεν μπορεί να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο τον στρατό του Ιμπραήμ, γιατί είναι καλά οργανωμένος από Ευρωπαίους αξιωματικούς και αποφασίζει να τον αντιμετωπίσει με κλεφτοπόλεμο, κάτι που βοηθούσε την επανάσταση να διατηρηθεί.

Ταυτόχρονα, η  ελληνική κυβέρνηση ανέθεσε στο Γάλλο συνταγματάρχη Κάρολο Φαβιέρο να οργανώσει τακτικό στρατό.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

31-01-2022

Φως και χρώματα

Παρουσίαση:Φως και χρώματα

 

Προσομοίωση: Έγχρωμη όραση

Πρίσματα και ανάλυση του φωτός

Ουράνιο τόξο

 

 

31-01-2022

Μαθήματα Δευτέρας 31/1

Γλώσσα:

Η ορθογραφία των φακών (αντιγραφή και ορθογραφία)

βιβλίο, σ. 27, ασκ. 9 και 10

βιβλίο εργασιών, σ. 59, ασκ. 9

Μαθηματικά

Βιβλίο εργασιών, σ. 9-10, προβλήματα 2,4,5,6

Φυσική

Πορτοκαλί βιβλίο, σ. 138-142

Διάθλαση του φωτός

30-01-2022

ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ

ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΨΑΡΙ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΘΕΣΗ 

ΚΑΝΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΣ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

 

 

ΚΑΝΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΙΞΕΙΣ ΜΕ ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ

 

 

 

 

22-01-2022

Μαθήματα Πέμπτης 20/1

Γλώσσα:

βιβλίο, σ. 23, άσκηση 3, η περίληψη της 1ης ή της 2ης ενότητας (όποια επιλέξεις), σ. 25, άσκηση 6 και σελίδα 26, άσκηση 8

Μαθηματικά:

βιβλίο: σ. 92 και βιβλίο εργασιών σ. 9, πρόβλημα 1 μόνο με έναν τρόπο, τη μέθοδο των τριών

Ιστορία:

Την Επανάσταση κλονίζουν εσωτερικές διαμάχες και συγκρούσεις (1823 – 1824)

Γραπτά και προφορικά οι 3 ερωτήσεις στο τέλος του κειμένου

19-01-2022

Την Επανάσταση κλονίζουν εσωτερικές διαμάχες και συγκρούσεις (1823 – 1824)

Από την αρχή της Ελληνικής Επανάστασης το ζήτημα της εξουσίας και του ελέγχου του νέου κράτους, που επιθυμούσαν να δημιουργήσουν οι Έλληνες, προκαλούσε συχνά εντάσεις και διαμάχες μεταξύ των επαναστατημένων. Αρχικά την πολιτική εξουσία κατέλαβε η υπάρχουσα διοικητική αριστοκρατία : οι πρόκριτοι στην Πελοπόννησο και τα νησιά (πρόκριτοι και εφοπλιστές) και οι Φαναριώτες στη Στερεά Ελλάδα.
Οι συνεχείς επιτυχίες, ωστόσο, των Ελλήνων στο πεδίο της μάχης, έδιναν ιδιαίτερο κύρος και μεγάλη αίγλη στους οπλαρχηγούς, οι

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης

οποίοι ζητούσαν μεγαλύτερη συμμετοχή στην εξουσία. Η αντίθεση των πολιτικών και όσων διέθεταν προεπαναστατικά εξουσία (πρόκριτοι, ιεράρχες, Φαναριώτες) και αυτών που διακρίθηκαν στις μάχες και θεωρούσαν αυτονόητο δικαίωμα τους τη συμμετοχή στα κοινά (οπλαρχηγοί, Φιλικοί), αλλά και οι τοπικές αντιθέσεις και οι προσωπικές φιλοδοξίες οδήγησαν τελικά σε εμφύλια διαμάχη. Πίσω από αυτές τις διαμάχες διαφαίνονταν ήδη τα διαφορετικά κοινωνικά συμφέροντα ανάμεσα στις προεπαναστατικές ομάδες εξουσίας (πρόκριτοι, πλοιοκτήτες, ιεράρχες, Φαναριώτες), τους Φαναριώτες και τους έμπορους, τους οπλαρχηγούς και τα σώματα των παλαιών κλεφταρματολών αλλά και τους αγροτικούς πληθυσμούς.
Αρχικά (φθινόπωρο 1823-καλοκαίρι 1824) συγκρούστηκαν δύο παρατάξεις με επικεφαλής τους Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, αντιπρόεδρο του Εκτελεστικού και Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, πρόεδρο του Βουλευτικού. Όταν ο τελευταίος εξασφάλισε την υποστήριξη των ισχυρότερων προκρίτων της Πελοποννήσου και της Ύδρας, ο Κολοκοτρώνης αναγκαστικά υποχώρησε.
Κατόπιν (Ιούλιος 1824-Ιανουάριος 1825), ο Μαυροκορδάτος και οι Υδραίοι συμμάχησαν με τον Ιωάννη Κωλέττη, που επηρέαζε πολλούς

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

οπλαρχηγούς της Στερεάς Ελλάδας, και απέκλεισαν τους Πελοποννήσιους από την εξουσία. Όταν οι τελευταίοι συνασπίστηκαν, στρατεύματα από τη Στερεά λεηλάτησαν τη βόρεια Πελοπόννησο αναγκάζοντας τους Πελοποννήσιους να συνθηκολογήσουν. Οι νικητές φυλάκισαν τον Κολοκοτρώνη και τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, που λίγο αργότερα δολοφονήθηκε. Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης είδε το γιο του Πάνο να σκοτώνεται στην εμφύλια διαμάχη.
Στον εμφύλιο πόλεμο θα νικήσουν οι πολιτικοί και οι κοινωνικές ομάδες των Φαναριωτών και των πλούσιων εφοπλιστών των νησιών. Η δυσάρεστη συνέπεια θα είναι η Επανάσταση να στερηθεί έμπειρων και ικανών οπλαρχηγών, όπως ο Κολοκοτρώνης.
Τα δύο αυτά χρόνια της σύγκρουσης των Ελλήνων μεταξύ τους αποδυνάμωσαν τον επαναστατικό  Αγώνα και μάλιστα σε μια κρίσιμη στιγμή που οι Οθωμανοί Τούρκοι οργανώνονταν για να καταστείλουν την Ελληνική Επανάσταση. Ο σουλτάνος θα συμμαχήσει με τον πασά της Αιγύπτου Μωχάμετ Άλυ με σκοπό να καταπνίξουν την Επανάσταση. Ο απελευθερωτικός αγώνας θα περάσει στην πιο δύσκολη και κρίσιμη φάση του, με τον κίνδυνο οι Έλληνες να ηττηθούν.
Τα πρώτα δάνεια της Ελλάδας

Στις αρχές του 1823 οι Έλληνες διαπίστωσαν πως τα χρήματα που έπαιρναν από εισφορές, λάφυρα, κλπ. δεν έφταναν για να συντηρήσουν την Επανάσταση και έπρεπε να ζητήσουν δάνεια. Δάνεια της ανεξαρτησίας, όπως έγιναν γνωστά, αφού υποτίθεται θα πήγαιναν για την ανεξαρτησία της χώρας…

  • Στα χρόνια της επανάστασης, οι Έλληνες ζήτησαν και πήραν από τους Άγγλους, δυο δάνεια, συνολικού ύψους 2.800.000 λιρών.
  • Το πρώτο,  το 1823 για 800.000 λίρες, από τις οποίες οι Έλληνες πή­ραν στα χέρια τους μόλις 278.000 λίρες.
  • Το δεύτερο, το 1825 για 2.000.000 λίρες και πήραν μόνο 816.000 λίρες. Η διαφορά κρατήθηκε από τους Άγγλους δανειστές, για προκαταβολές τόκων, έξοδα, προμήθειες των διαφόρων επι­τήδειων.
  • Το πρώτο δάνειο κατασπαταλήθηκε στον εμφύλιο πόλεμο για την εξαγορά των Ρουμελιωτών και την εξόντωση των καπεταναίων του Μοριά, και το μεγαλύτερο μέρος του καρπώθηκαν οι Υδραίοι και οι Σπετσιώτες.
  • Το δεύτερο δάνειο προοριζόμενο για τη δημιουργία τακτικού στρατού και σύγχρονου πολεμικού ναυτικού, χάθηκε σε κερδοσκοπικές παραγγελίες πλοίων, που δεν ήλθαν ποτέ στην Ελλάδα και σε μεσιτείες, αμοιβές και προμήθειες. 
  • Και την πιο κρίσιμη στιγμή της Επανάστασης οι Έλληνες σκοτώνονταν σε έναν εμφύλιο πόλεμο στον οποίο σπαταλήθηκε ολόκληρο το πρώτο δάνειο.
  • Η Επανάσταση ηττήθηκε στρατιωτικά και χρειάστηκε η στρατιωτική επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων για να αποχωρήσουν οι Οθωμανοί και έτσι, η Ελλάδα δέθηκε στο άρμα της Αγγλίας.
  • Για τις 1.100.000 λίρες, που κι απ΄αυτές κάτι λιγοστές φτάσανε μέχρι την Ελλάδα, γιατί οι περισσότερες φαγώθηκαν από τους ναυπηγούς της Αγγλίας και της Αμερικής και το λόρδο Κόχραν, το ελληνικό κράτος χρωστούσε το 1854 στους Άγγλους  κεφαλαιούχους πάνω από…..οχτώ εκατομμύρια λίρες!

Ερωτήσεις Κατανόησης  

  1. Ποια είναι τα αίτια της εμφύλιας διαμάχης και ποιες κοινωνικές ομάδες συγκρούονται ;
  2. Ποιες είναι οι δύο φάσεις της εμφύλιας διαμάχης ;
  3. Ποιες ήταν οι συνέπειες του εμφυλίου στην εξέλιξη της Επανάστασης;

Παρουσίαση της ενότητας

19-01-2022

Μαθήματα Τετάρτης 19/1

Γλώσσα:

βιβλίο, σ. 20-21 ανάγνωση, σ. 22, άσκηση 1

βιβλίο εργασιών, σ. 54, οι μετοχές (δεύτερη στήλη) αντιγραφή και ορθογραφία

Μαθηματικά

βιβλίο εργασιών, σ. 7, προβλήματα 2 και 3

18-01-2022

Μαθήματα Τρίτης 18/1

Γλώσσα:

βιβλίο εργασιών, σ. 54-57, ασκήσεις 4,5,6

Μαθηματικά:

βιβλίο, σ. 88

βιβλίο εργασιών, σ. 7, πρόβλημα 1

Φυσική:

πράσινο βιβλίο, γλωσσάρι και με μια ματιά